Waar onze getallen vandaan komen
Elk getal op Dertigerjaren Woning komt uit een van deze bronnen. Per bron zie je de datum en welke getallen we eruit gebruiken.
Milieu Centraal (Kenniscentrum Duurzaam Leven)
Alles over isoleren. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 14 oktober 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| Isolatie naar bouwjaar | tot 1975 niet of nauwelijks isolatie; hoe ouder, hoe slechter geïsoleerd |
| Gasverbruik hoekwoning goed geïsoleerd; slecht geïsoleerd | 800 m³; ongeveer 1.900 m³ per jaar |
| Van geen naar goede isolatie | zo'n €1.600 per jaar (bij €1,37 per m³) |
| Rendement na 25 jaar | spouwmuurisolatie circa 9%, dakisolatie 5,5%, hr++-glas 4,5%, vloerisolatie 3,5% |
| Ventileren | dag en nacht, het hele jaar; huis mag niet potdicht |
| Berekend: spouw, schuin dak, vloer en HR++ (van enkel glas) samen, hoekwoning: kosten, subsidie, netto | €15.240, €2.180, €13.060 |
| Berekend: besparing van die vier samen, hoekwoning | 1.130 m³ gas, €1.585 per jaar |
Milieu Centraal (Kenniscentrum Duurzaam Leven)
Spouwmuurisolatie. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 14 oktober 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| Woningen van voor 1920 | vaak enkelsteensmuur zonder spouw; spouwmuurisolatie kan dan niet |
| Spouwmuurisolatie hoekwoning: kosten, subsidie, netto | €1.800, €450, €1.350 |
| Spouwmuurisolatie tussenwoning: kosten, subsidie, netto | €800, €200, €600 |
| Besparing spouwmuurisolatie hoekwoning; tussenwoning | 400 m³, €575; 180 m³, €240 per jaar |
| Gasprijs in de besparing | €1,37 per m³ (verwachting 2026 tot 2040) |
| Breedte spouw | standaard 4 tot 6 cm; niet elk materiaal past in een smalle spouw |
| UF-schuim | GGD raadt het af; subsidie gestopt vanaf 1 april 2026 |
| Vochtplekken | vooraf melden aan het isolatiebedrijf |
Milieu Centraal (Kenniscentrum Duurzaam Leven)
Buitenmuur isoleren met voorzetwand. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 14 oktober 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| Muur herkennen | steensmuur ongeveer 20 cm, zonder spouw; halfsteensmuur (alleen lange stenen in de gevel), mogelijk spouw; muur van 10 tot 20 cm zonder spouw waarschijnlijk halfsteens; spouwmuur dikker dan 20 cm |
| Voorzetwand: ruimteverlies | ongeveer 10 tot 15 cm |
| Voorzetwand hoekwoning, 35 m² buitenmuur woonkamer, Rd 3,5: besparing | ongeveer 260 m³ gas, €360 per jaar |
| Muur zonder spouw | groter vochtrisico; eerst een expert laten beoordelen |
| Dampdichte afwerking binnen (latexverf, tegels, cement) | moet mogelijk weg; kalk-, leem- en minerale verf laten vocht door |
| Houten balken die op de buitenmuur rusten | zelf isoleren vaak niet verstandig |
| Aardgasvrij | minimaal spouwmuurisolatie of een voorzetwand |
Milieu Centraal (Kenniscentrum Duurzaam Leven)
Dakisolatie. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 14 oktober 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| Schuin dak isoleren hoekwoning: kosten, subsidie, netto | €6.500, €900, €5.600 |
| Besparing schuin dak hoekwoning | 340 m³, €480 per jaar |
| Zelf isoleren schuin dak, materiaal | ongeveer €1.700 |
| Aanbevolen Rd dak | 3,8 of meer |
| Schuin dak: binnen; buiten met pannen eraf; buiten gespoten of geblazen | binnen kost ruimte; buiten zeer goed maar dak wordt hoger |
Milieu Centraal (Kenniscentrum Duurzaam Leven)
Vloerisolatie. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 14 oktober 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| Vloerisolatie hoekwoning: kosten, subsidie, netto | €2.240, €280, €1.960 |
| Besparing vloerisolatie hoekwoning | 130 m³, €180 per jaar |
| Zelf vloer isoleren, materiaal gemiddelde hoekwoning | ongeveer €1.100 |
| Minimale Rd vloer; met vloerverwarming | 3,5; 5 |
| Hoogte kruipruimte (vuistregel) | minstens 35 cm vanaf de onderkant van de balken |
| Houten ondervloer zonder kruipruimte | planken weghalen en onderkant isoleren, of bovenop isoleren |
| Kruipruimte | ventilatiegaten open laten (schimmel, houtrot, radon); dampremmende folie van PE, geen PVC |
Milieu Centraal (Kenniscentrum Duurzaam Leven)
Zelf je vloer isoleren. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 2 juli 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| Houtvochtigheid waarboven je wacht met isoleren | 20% |
| Relatieve luchtvochtigheid in een kruipruimte | 85 tot 100% |
| Ventilatieopening kruipruimte | 1 cm² per m² vloer |
| Renovatiekokers | minimaal 2 per gevel, minimaal 4 in totaal |
| Isolatiekussens met luchtkamers: Rd, materiaal per m² | Rd 4,2 tot 4,4; €27 |
| Glas- of steenwolplaten 13 cm: Rd, materiaal per m² | Rd 3,5; €23 |
| PIR-platen 10 cm (alleen betonvloer): Rd, materiaal per m² | Rd 4,2; €21 |
| Leidingen | cv-leidingen isoleren (vanaf 20 mm), drinkwaterleidingen niet |
| Duur zelf isoleren | 2 dagen |
Milieu Centraal (Kenniscentrum Duurzaam Leven)
Triple, hr++ of vacuümglas: welk glas past bij jouw huis?. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 14 oktober 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| HR++ in bestaande kozijnen, hoekwoning (22 m²): kosten, subsidie, netto | €4.700, €550, €4.150 |
| Besparing hoekwoning: enkel naar HR++; dubbel naar HR++ | 260 m³, €350; 70 m³, €90 per jaar |
| Voorzetraam, raamfolie, monumentenglas | besparing vergelijkbaar met gewoon dubbelglas; alleen als HR++ echt niet kan |
| Monument of beschermd stadsgezicht | vacuümglas als alternatief |
Milieu Centraal (Kenniscentrum Duurzaam Leven)
Naden en kieren dichten. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 30 juni 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| Naden en kieren dichten, zelf doen; laten doen (hoekwoning of 2-onder-1-kap) | ongeveer €380; ongeveer €3.100 |
| Besparing naden en kieren | ongeveer 50 m³ gas, €65 per jaar |
| Plekken | ramen en deuren, tussen kozijn en muur, brievenbus, kruipluik, aansluiting vloer op buitenmuur |
Milieu Centraal (Kenniscentrum Duurzaam Leven)
Woning ventileren. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 24 augustus 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| Deel van de stookkosten voor verse lucht | ongeveer een kwart |
| Huizen met alleen natuurlijke ventilatie; met mechanische | ongeveer de helft; ongeveer 4 van de 10 |
| ISDE ventilatie vanaf 1 januari 2026, samen met isolatie | €400 eenmalig, niet zelf plaatsen |
| Naden en kieren | geven soms verse lucht, maar zijn daar niet voor bedoeld |
Milieu Centraal (Kenniscentrum Duurzaam Leven)
Hybride warmtepomp. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 14 oktober 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| Hybride warmtepomp 4 kW bij bestaande cv-ketel: kosten, subsidie, netto | €6.200, €2.125, €4.075 |
| Hybride warmtepomp met nieuwe cv-ketel | €8.300 |
| Minder aardgas voor verwarming | 60 tot 70% |
| Voorbeeld hoekwoning, matige isolatie: alleen ketel; met hybride | 1.360 m³ en 310 kWh, €1.950; 680 m³ en 1.925 kWh, €1.350 per jaar (verschil €600) |
| Geschikt voor | matig geïsoleerde woningen, bijna altijd mogelijk; bij slechte isolatie springt de ketel vaker bij |
| Temperatuur verwarmingswater warmtepomp; cv-ketel | 30 tot 55 °C; vaak 60 tot 80 °C |
| Levensduur warmtepomp en cv-ketel | ongeveer 15 jaar |
| Ketel 12 jaar of ouder; jonger dan 5 jaar | plan de volgende stap; overweeg een warmtepomp erbij |
| Warmtenet in de wijk binnen 5 jaar | hybride minder logisch |
| Modulatie | kies een warmtepomp die tot minder dan 2 kW kan moduleren |
Milieu Centraal (Kenniscentrum Duurzaam Leven)
Volledige warmtepomp. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 14 oktober 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| Luchtwarmtepomp 8 kW: kosten, subsidie | €12.000, €3.025 |
| Besparing luchtwarmtepomp, goed geïsoleerd hoekhuis, 2 personen | €1.000 per jaar (inclusief vastrecht gas €360) |
| Isolatie minimaal voor een volledige warmtepomp | 8 tot 12 cm dak- en vloerisolatie (Rc 2,5 of meer), geïsoleerde spouwmuur en HR++-glas |
| Aanvoertemperatuur volledige warmtepomp | maximaal 45 tot 55 °C |
| Bouwjaar voor 1992 | hangt af van latere isolatieverbeteringen |
| Voorraadvat | 80 liter (2 personen), 150 liter (4), 220 liter (6) |
RVO
ISDE: Isolatiemaatregelen woningeigenaren. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 17 september 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| ISDE isolatie: uitvoering | door een bouw- of installatiebedrijf; zelf isoleren geeft geen subsidie |
| ISDE bodemisolatie per m²; minimale Rd | €3; 3,5 |
| ISDE per m², uitvoering 2025 of later: spouwmuur, dak, vloer, bodem, zoldervloer, gevel | €5,25; €16,25; €5,50; €3; €4; €20,25 |
| ISDE glas per m²: HR++, triple of vacuüm zonder nieuwe kozijnen; triple of vacuüm in nieuwe kozijnen | €25; €111 |
| Minimaal oppervlak: spouwmuur; dak; vloer en bodem samen; glas | 10 m²; 20 m²; 20 m²; 3 m² |
| Minimale Rd: spouwmuur; dak, vloer, gevel | 1,1; 3,5 |
| Verdubbeling | basisbedrag 2 keer zo hoog bij een tweede isolatiemaatregel, of isolatie met warmtepomp, zonneboiler of warmtenet, binnen 24 maanden; niet met alleen ventilatie |
| Spouwmuur per m² bij een tweede maatregel (verdubbeld, berekend) | €10,50 |
| Rekenvoorbeeld (berekend): 60 m² spouwmuur keer €5,25; verdubbeld | €315; €630 |
RVO
ISDE: Warmtepomp woningeigenaren. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 3 juni 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| ISDE warmtepomp | altijd minimaal €500; bedrag per type op de meldcodelijst |
| ISDE warmtepomp voorwaarden | nieuw, door een installatiebedrijf, aanvragen binnen 24 maanden, woning gebouwd voor 1 januari 2019 |
RVO
ISDE voor monumenteigenaren. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 15 oktober 2026 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| ISDE monument: glas U-waarde (2026) | maximaal 5,8 W/m²K (gewone woning 1,2) |
| ISDE monument: voor- of achterzetbeglazing | telt als glasisolatie, ook bij een glas-in-loodraam |
| ISDE monument: Rd gevel, dak, zolder- en vlieringvloer | vanaf 2,5 (gewone woning 3,5) |
| ISDE monument: welke woning | ingeschreven in het rijksmonumentenregister of een gemeentelijk of provinciaal erfgoedregister |
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE)
Beschermde stads- en dorpsgezichten. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: geen datum op de pagina (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| Rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten | 472 gebieden, gebouwd of aangelegd voor de Tweede Wereldoorlog |
| Bescherming | in het omgevingsplan van de gemeente; sinds 2009 geen nieuwe aanwijzingen door het Rijk |
Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Rijksoverheid
Zonnepanelen: voorwaarden vergunningvrij plaatsen (Bbl art. 2.29 en 2.30). Laatst gewijzigd of gecontroleerd: geen datum op de pagina (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| Zonnepanelen schuin dak vergunningvrij | binnen het dakvlak, in of direct op het dak, zelfde hellingshoek |
| Uitzondering monument | niet vergunningvrij op een gemeentelijk, provinciaal of rijksmonument |
| Uitzondering rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht | alleen op een achterdakvlak dat niet naar openbaar toegankelijk gebied is gekeerd |
Woonwijzerwinkel, gepubliceerd door Maak Gouda Duurzaam (gemeente Gouda)
Factsheet "Bouwjaren, soort isolatie en kosten", bouwjaar 1930 tot 1945 (alleen de kenmerken; de bedragen uit 2018 gebruiken we niet). Laatst gewijzigd of gecontroleerd: bestand van november 2019 (gelezen op 16 oktober 2026).
| Wat | Waarde |
|---|---|
| Kenmerken bouwjaar 1930 tot 1945 | ongeïsoleerde houten vloer, ongeïsoleerde spouwmuur, ongeïsoleerd dak, natuurlijke ventilatie, cv niet altijd aanwezig, enkel- of dubbelglas |
| Spouwmuren | toegepast na 1930; daarvoor steensmuren zonder spouw |
| Geschat energielabel bouwjaar 1930 tot 1945 (zonder na-isolatie) | G |