Warmtepomp in een jaren-30-huis: hybride of volledig?

In een jaren-30-huis past een hybride warmtepomp bijna altijd: hij werkt naast de cv-ketel en bespaart 60 tot 70% aardgas voor verwarming. Een volledige warmtepomp kan pas als het dak en de vloer geïsoleerd zijn, de spouw vol is en er HR++-glas in zit. Isoleer dus eerst, en kies dan.^MCMC

Hybride of volledig: het verschil

Een hybride warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en werkt samen met je cv-ketel. De warmtepomp doet het meeste werk; op koude dagen springt de ketel bij, en de ketel maakt meestal ook het warme kraanwater. Je houdt dus je gasaansluiting.^MC

Een volledige warmtepomp verwarmt het hele huis en het kraanwater zonder gas. Daarvoor heb je een voorraadvat nodig: ongeveer 80 liter voor 2 personen, 150 liter voor 4 en 220 liter voor 6.^MC Het vastrecht voor gas valt weg als je de aansluiting laat verwijderen.

Het grote verschil voor een jaren-30-huis zit in de temperatuur van het verwarmingswater. Een cv-ketel staat vaak op 60 tot 80 °C. Een warmtepomp verwarmt water tot 30 tot 55 °C.^MC Met lager water komt er minder warmte uit dezelfde radiator. In een huis dat veel warmte verliest, is dat te weinig, tenzij de ketel bijspringt.

Wat past bij jouw huis?

Voor een volledige warmtepomp noemt Milieu Centraal als minimum: 8 tot 12 cm dak- en vloerisolatie (Rc 2,5 of meer), een geïsoleerde spouwmuur en HR++-glas.^MC Voor huizen van voor 1992 hangt het volgens Milieu Centraal helemaal af van de isolatie die er later bij is gekomen. Een jaren-30-huis dat nog niets heeft gehad, haalt die lat dus niet. Een jaren-30-huis waar spouw, dak, vloer en glas al gedaan zijn, kan hem wel halen.

Een hybride warmtepomp is volgens Milieu Centraal geschikt voor matig geïsoleerde huizen en bijna altijd mogelijk. Met goede isolatie en de juiste radiatoren kan hij meer dan 70% van de warmte leveren. Bij slechte of geen isolatie springt de ketel vaker bij en bespaar je minder gas.^MC

Wat het kost en oplevert

Milieu Centraal rekent met deze bedragen, inclusief btw en plaatsen:^MCMC

• Hybride warmtepomp van 4 kW bij een bestaande cv-ketel: €6.200, met €2.125 subsidie, dus €4.075 netto. Met een nieuwe cv-ketel erbij: €8.300.
• Volledige luchtwarmtepomp van 8 kW: €12.000, met €3.025 subsidie.

De besparing hangt sterk af van de isolatie. In het voorbeeld van Milieu Centraal voor een matig geïsoleerde hoekwoning daalt het verbruik met een hybride warmtepomp van 1.360 naar 680 m³ gas per jaar. Het stroomverbruik stijgt van 310 naar 1.925 kWh. De woonkosten gaan van €1.950 naar €1.350 per jaar.^MC Voor een goed geïsoleerd hoekhuis met 2 personen komt een volledige luchtwarmtepomp op een besparing van €1.000 per jaar, inclusief het vastrecht voor gas van €360 dat wegvalt.^MC

De ISDE geeft voor een (hybride) warmtepomp altijd minimaal €500. Het precieze bedrag hangt af van het type en staat op de meldcodelijst van RVO. De warmtepomp moet nieuw zijn en door een installatiebedrijf geplaatst worden, en je vraagt aan binnen 24 maanden na de installatie.^RVO Isoleer je binnen 24 maanden ook, dan verdubbelt het basisbedrag van de isolatiesubsidie.

Radiatoren en temperatuur

De radiatoren in een oud huis zijn gekozen voor een cv-ketel, die vaak op 60 tot 80 °C staat. Bij een hybride warmtepomp zijn ze meestal geschikt. Zijn ze te klein, dan springt de ketel bij.^MC Een volledige warmtepomp werkt met een aanvoertemperatuur van maximaal 45 tot 55 °C.^MC Dan moeten de radiatoren genoeg warmte geven bij die lagere temperatuur, en dat lukt vooral als het huis minder warmte verliest. Isoleren maakt de radiatoren dus als het ware groter.

Kies een warmtepomp die tot minder dan 2 kW kan moduleren. Dan gaat hij niet steeds aan en uit (pendelen) op zachte dagen.^MC Een installateur bepaalt het vermogen na een warmteverliesberekening van jouw huis.

De buitenunit

Een lucht-warmtepomp heeft een buitenunit, iets groter dan een airco. De binnenunit van een hybride warmtepomp is ongeveer half zo groot als de cv-ketel.^MC In een rijtjeshuis uit de jaren 30 kan de buitenunit bijvoorbeeld in de achtertuin staan. Woon je in een beschermd stadsgezicht of in een monument, vraag dan bij je gemeente na wat er aan de voorkant mag; lees ook glas-in-lood, erker en beschermd gezicht.

Het goede moment

• Is je cv-ketel 12 jaar of ouder, plan dan nu de volgende stap. Is hij jonger dan 5 jaar, dan kun je er een hybride warmtepomp bij zetten.^MC
• Een warmtepomp en een cv-ketel gaan allebei ongeveer 15 jaar mee.
• Komt er binnen 5 jaar een warmtenet in je wijk, dan is een hybride warmtepomp minder logisch.

In de volgorde voor een jaren-30-huis is de warmtepomp stap 7. Alles over ventileren en verwarmen staat in de gids ventileren en verwarmen.

Veelgestelde vragen

Kan er een warmtepomp in een jaren-30-huis?

Een hybride warmtepomp kan bijna altijd. Een volledige warmtepomp pas als dak en vloer geïsoleerd zijn (Rc 2,5 of meer), de spouw vol is en er HR++-glas in zit.^MC

Wat kost een hybride warmtepomp?

Volgens Milieu Centraal €6.200 voor een 4 kW-model bij een bestaande cv-ketel, met €2.125 subsidie.^MC

Hoeveel gas bespaart een hybride warmtepomp?

60 tot 70% van het gas voor verwarming. In een slecht geïsoleerd huis minder, omdat de ketel dan vaker bijspringt.^MC

Moet ik mijn radiatoren vervangen?

Bij een hybride warmtepomp meestal niet. Bij een volledige warmtepomp moeten ze genoeg warmte geven bij maximaal 45 tot 55 °C; dat hangt af van je isolatie en de grootte van de radiatoren.^MC